Từ ngày nước Nga bắt đầu cuộc tấn công Ukraine hôm 24 tháng 2 năm 2022 một cách vô cớ đến nay đã bước sang tuần lễ thứ hai vẫn không kết thúc nhanh được như ý muốn của điện Kremlin, dù quân đội Nga được cho là lực lượng quân sự hùng mạnh và lớn thứ hai trên thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ. Cuộc chiến bất cân xứng vì Ukraine chỉ là một nước nhỏ với dân số 44 triệu, có lực lượng quân đội không cân xứng với Nga nhưng sự chống cự dũng cảm của quân và dân Ukraine đã gây ngạc nhiên cho cả thế giới khi họ làm chậm lại được kế hoạch xâm lược của Nga và còn tạo ra khá nhiều tổn thất cho quân xâm lược.

Tại sao những tổn thất về người và kiến trúc hạ tầng của Ukraine làm cho thế giới phẫn nộ, Liên Âu hợp sức ủng hộ Ukraine chống trả đoàn quân viễn chinh Nga. Trong khi những thiệt hại về phía Nga lại được thế giới xem như thành tích xuất sắc của dân quân Ukraine? Từ câu hỏi ngốc nghếch ấy đã chỉ ra được văn minh và sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật chỉ can thiệp vào đời sống con người, lãnh vực tinh thần của con người vẫn không thay đổi trước văn minh và tiến bộ của khoa học kỹ thuật khi con người vẫn luôn  đứng về phía chính nghĩa, đến quốc gia thường đứng ngoài những việc không có lợi cho mình thì nay Đức cũng tiếp viện vũ khí cho Ukraine chống Nga, đủ thấy chính nghĩa vẫn được xem trọng mà chính nghĩa trong thời đại không gì ngoài giá trị của tự do, dân chủ.

Nhìn vào chiến sự bất cân xứng nhưng tình hình bước qua tuần lễ thứ hai của cuộc xâm lăng. Quân Nga không chứng minh được khả năng tốc chiến tốc thắng là thất bại nặng nề hơn cả sự tồn thất về người và khí tài. Nhiều nhà phân tích chiến sự đặt vấn đề về tinh thần binh sĩ, nhiều thước phim cho thấy sự yếu kém về công tác hậu cần và nhiên liệu cho đoàn quân viễn chinh đặt ra câu hỏi nước Nga có sa lầy vào cuộc chiến này như ở A Phú Hãn năm xưa, mười năm viễn chinh không hiệu quả, quân Nga cuối cùng phải rút về nước trong nhục nhã ê chề. Nên nay những lời trấn an thế giới của tổng thống Nga Putin là không chiến đóng Ukraine, chỉ muốn lật đổ chính phủ thân tây phương của Ukraine vì an ninh quốc gia cho nước Nga. Ai mà tin nổi lời nói của những người cộng sản, cả thế giới đều thấy rõ việc họ làm là sử dụng những chiến thuật tàn bạo hơn, nhắm vào thường dân vô tội để đạt được những bước tiến quân mới. Ra lời hăm dọa dùng vũ khí hạt nhân càng thêm dở cho phe chủ chiến nhưng kém tài.

Những ngày cuối tuần qua, quân Nga đã kiểm soát được nhiều khu vực tại miền đông và nam Ukraine. Nga hy vọng có thể cô lập được quân Ukraine ở miền đông là lực lượng tiêu diệt quân ly khai do Nga hậu thuẫn ở biên giới Ukraine với Nga trong nhiều năm qua. Nga tấn công mạnh ở phía nam Ukraine để kiểm soát vùng biển Hắc Hải nhằm cắt đứt đường tiếp vận của Ukraine. Quân Nga tăng cường ném bom, phóng hoả tiễn vào hai thành phố lớn của Ukraine là Kyiv và Kharkiv để khủng bố người dân Ukraine gây áp lực lên chính phủ của họ chịu đầu hàng quân Nga, và đồng thời triệt hạ các tòa nhà chính phủ Ukraine để gây gián đoạn sự điều hành cuộc chiến từ Kyiv.

Nhìn lại cục diện sau tuần đầu, quân Nga không đạt được chiến thắng nhanh chóng như dự định vì lòng quân và hậu cần yếu kém. Tình hình cuộc chiến sẽ tồi tệ hơn với bước tiếp theo là thảm họa nhân đạo trong những ngày tới đối với Ukraine. Dù nhiều quốc gia khác trên thế giới đã lên tiếng phản đối Nga, tiếp tay Ukraine bằng cách viện trợ khí tài và cả đoàn quân quốc tế chống xâm lược Nga đang đổ về Kyiv đã lên đến vạn người. Tình hình cho thấy diễn biến cuộc chiến sẽ còn dai dẳng vì bên Nga chưa tới bước đường cùng sẽ không rút quân, bên Ukraine sẽ không hết đạn dược và lương thực nên không đầu hàng. Đặc biệt lớn về vị tổng tư lệnh của Ukraine là tổng thống Ukraine -Volodymyr Zelenskyy, thông điệp của tổng thống Ukraine gởi đồng bào đầy quyết tâm bảo vệ tổ quốc, đủ mạnh để khơi dậy lòng yêu nước với nội dung thông điệp rõ ràng, “toàn quân và 44 triệu dân Ukraine đã sẵn sàng hy sinh cả sinh mạng để bảo vệ tự do và dân chủ.” Thông điệp lan toả ra toàn thế giới cho nhiều quốc gia dân chủ đang chia rẽ nội bộ, xem trọng đảng phái như Hoa Kỳ phải thức tỉnh trước xu hướng độc tài trở lại trên thế giới. Khối Liên Âu ngủ quên từ sau Thế chiến II đã thức tỉnh với những cam kết mới trong quyết tâm bảo vệ dân chủ cho tương lai của toàn cầu.

Vấn đề của thế giới hôm nay không chỉ là những đấu đá nội bộ, đảng phái hãm hại nhau, vấn nạn phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính… những vấn đề lớn của thế giới không giới hạn trong những chính sách chống đại dịch của các chính phủ, chống di dân, chống phân biệt chủng tộc, tình hình lạm phát toàn cầu, giá nhiên liệu tăng vọt, biến đổi khí hậu toàn cầu… Những vấn nạn không nhỏ cho toàn thế giới nhưng cấp bách hơn là trách nhiệm bảo vệ dân chủ trên toàn cầu khi ngày càng nhiều và nguy hiểm hơn những nhà độc tài xuất hiện, uy hiếp, đối đầu với giá trị dân chủ mà nhân loại có được sau hai cuộc thế chiến khủng khiếp.

Nhìn qua cuộc chiến Ukraine chống lại quân xâm lược Nga vì giá trị cốt lõi của văn minh là dân chủ đã thức tỉnh nhân loại lần này sẽ tồn tại được bao lâu khi văn minh như con dao hai lưỡi, nó làm cho đời sống con người tiện nghi hơn nên con người cũng ít chia sẻ hơn những quyền lợi cá nhân, quyền lợi đảng phái, và quyền lợi quốc gia là tối thượng. Sau cuộc chiến này, thế giới sẽ thay đổi hay trở lại như trước khi cuộc chiến xảy ra, mỗi quốc gia lại trở về với quyền lợi quốc gia là tối thượng, không giúp đỡ, bảo vệ những nước nhỏ hơn để giữ vững thành trị tự do, dân chủ toàn cầu thì những nước độc tài, tham vọng như Nga với Trung cộng lại phát động chiến tranh xâm lược những nước nhỏ. Sau Nga ngang ngược ở Đông Âu, nếu thành công thì không có lý do gì Trung cộng không xâm lược Đài loan và Việt nam để mở rộng bờ cõi và tầm ảnh hưởng địa chính trị, kinh tế trên toàn cầu.

Hướng về Ukraine qua màn hình khói lửa của đạn bom, người dân vô tội lâm cảnh màn trời chiếu đất thì một chứng nhân lịch sử của cuộc chiến Việt nam không thể nào quên những gì bản thân đã trải qua. Cho dù chiến tranh Việt nam đã kết thúc gần nửa thế kỷ nhưng những bóng ma dĩ vãng của chiến tranh vẫn chập chờn trong nỗi bất an, nỗi ám ảnh còn mãi, còn mãi…

Trong một phiên họp đặc biệt tuần qua của Nghị viện châu Âu, tổng thống Zelenskyy đã phát biểu trong buổi họp trực tuyến cho thế giới hiểu được ý nghĩa của hành động đứng lên để bảo vệ dân chủ, quyền sống của chúng ta đáng được bảo vệ. Chủ tịch Uỷ ban Âu châu, Ursula von der Leyen đã tuyên bố: “Việc bảo vệ quyền tự do của chúng ta mang một cái giá phải trả. Nhưng đây là thời điểm xác quyết. Và đây là là sự thiệt hại chúng ta sẵn sàng trả. Bởi vì tự do là vô giá.”

Chắc hẳn người dân châu Âu đã được bình yên từ sau thế chiến II nhưng trong ký ức của người dân, những quốc gia đã có quá khứ phải sống thiếu dân chủ dưới sự chiếm đóng của Đức Quốc xã như Pháp, Bỉ, Hoà Lan. Những cuộc chiến khác của châu Âu trong thời cận đại như chiến tranh với chế độ độc tài ở Tây Ban Nha, những quốc gia lân bang với Ukraine đã sống như thế nào dưới sự kiểm soát của Liên bang Xô viết thời cộng sản? Nên giờ đây người châu Âu đã thức tỉnh trước quân xâm lược Nga, họ lên tiếng gay gắt, họ phản ứng quyết liệt qua những lệnh trừng phạt lên Nga, họ giúp sức khí tài và viện trợ nhân đạo cho Ukraine. Chỉ mong chiến tranh qua đi thì họ đừng dửng dưng nữa với giá trị tự do, dân chủ toàn cầu như họ đã quên lãng trong thanh bình ở châu Âu từ sau thế chiến II kết thúc.

Nhìn về phương đông, cuộc xâm lăng Ukraine của Nga cũng có tầm ảnh hưởng không nhỏ khi Nga phát động cuộc chiến xâm lược nước láng giềng Ukraine thì cựu thủ tướng Shinzo Abe của Nhật đã lên tiếng kêu gọi chính phủ Nhật Bản hãy cho phép Hoa Kỳ lắp đặt vũ khí nguyên tử trên đất của họ. Một quyết định có tầm nhìn của một chính trị gia giàu kinh nghiệm như ông cựu thủ tướng Shinzo Abe không biết có được chính phủ Nhật chấp nhận hay không, nhưng rõ ràng là ông đã nhìn rõ dã tâm của Bắc Kinh ở biển Đông và biển Hoa Đông. Bất chấp Trung cộng luôn giả nhân giả nghĩa với mong muốn Nhật Bản vẫn theo đuổi chính sách hòa bình của họ kể từ sau thế chiến II. Nhưng cuộc chiến tại Ukraine hôm nay đã trực tiếp đe doạ Đài Loan ở biển Hoa đông, tiếp theo sẽ là Phi Luật Tân, Nhật Bản… để Trung cộng rộng đường ra Thái Bình Dương tung hoành bá đạo. Việt nam thì Trung cộng bỏ túi lúc nào chả được.

Tóm lại, tự do và dân chủ là cái không ai quan tâm trong đời sống thường nhật cho tới khi nó mất đi thì người ta cảm thấy bẽ bàng như người dân Ukraine đang hối hận đã không quan tâm đủ cho nền độc lập, tự do, dân chủ của nước nhà để bị Nga tấn công xâm lược. Giờ đây người dân và quân đội, chính phủ Ukraine đang phải chiến đấu một mất một còn với kẻ thù mạnh hơn họ nhiều lần để bảo vệ giá trị cốt lõi của văn minh nhân loại là độc lập, tự do và dân chủ.

Không có cuộc chiến nào được hoan nghênh nên chỉ còn cách là đừng để chiến tranh xảy ra. Và muốn thế thì từng nước phải đủ mạnh, đủ ý thức về giá trị cốt lõi, nhất là những nước nhỏ càng phải cảnh giác những nước lớn độc tài và tham vọng.

Phan

Tác giả

Về người viết

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.