Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang đặt Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ trước một bài toán khó: chi tiêu lớn cho trung tâm dữ liệu, điện năng, chip và xây dựng làm tăng nhu cầu và giá cả ngay bây giờ, trong khi lợi ích năng suất có thể chỉ xuất hiện sau nhiều năm.

Reuters ngày 19/10 tổng hợp nhận định của các quan chức Fed và chuyên gia kinh tế rằng việc tăng lãi suất để kiềm chế áp lực giá từ AI có thể không làm các tập đoàn công nghệ lớn giảm chi tiêu nhiều. Thay vào đó, tác động dễ rơi vào hộ gia đình dùng thẻ tín dụng, người mua nhà và doanh nghiệp nhỏ phụ thuộc vốn vay.

Cú sốc đến trước, năng suất đến sau

Chủ tịch Fed Kevin Warsh tuần trước gọi đầu tư AI là một “cú sốc” đối với giá cả và nhu cầu, dù ông kỳ vọng công nghệ sẽ tạo thêm của cải và năng suất về lâu dài. Một bài phát biểu gần đây của Phó chủ tịch Philip Jefferson cũng nêu cùng sự lệch pha: nhu cầu AI tăng nhanh đang đẩy chi phí hàng hóa và dịch vụ liên quan lên, còn khả năng mở rộng năng lực sản xuất cần thời gian.

Fed đã nâng lãi suất mục tiêu thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 9, lên khoảng 3,75%–4,00%. Ngân hàng trung ương dự kiến họp ngày 27–28/10. Thị trường đang nghiêng về khả năng giữ nguyên tại cuộc họp này, nhưng các quan chức vẫn tranh luận về việc có cần tăng thêm sau đó hay không.

Một đợt tăng lãi suất không tác động đều. Doanh nghiệp AI lớn có nhiều tiền mặt hoặc khả năng huy động vốn từ thị trường có thể tiếp tục đầu tư. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ phải vay ngân hàng, người mua nhà đối mặt lãi mortgage cao và người tiêu dùng mang số dư thẻ tín dụng sẽ cảm nhận chi phí ngay.

Vì sao câu chuyện này quan trọng với gia đình?

Lãi suất chính sách không phải lãi suất mortgage hay thẻ tín dụng, nhưng nó ảnh hưởng đến chi phí vốn trong toàn nền kinh tế. Khi Fed giữ lãi suất cao lâu hơn, khoản vay mua nhà và tái cấp vốn thường đắt hơn; lãi thẻ tín dụng và khoản vay cá nhân khó giảm; doanh nghiệp nhỏ có thể trì hoãn tuyển dụng hoặc đầu tư.

Điều đó không có nghĩa AI là nguyên nhân duy nhất của lạm phát. Giá năng lượng, chuỗi cung ứng, chính sách tài khóa, tiền lương và nhiều yếu tố khác vẫn cùng tác động. Các quan chức Fed cũng chưa thống nhất quy mô chính xác của ảnh hưởng từ AI.

Nếu AI giúp sản xuất hiệu quả hơn, nó có thể hạ chi phí và giảm lạm phát trong tương lai. Nhưng trước khi lợi ích đó lan rộng, việc xây dựng hạ tầng và tranh mua tài nguyên có thể làm giá tăng. Khoảng cách thời gian này khiến Fed phải phản ứng với dữ liệu hiện tại mà không chắc năng suất tương lai sẽ đến nhanh đến đâu.

Đối với người dân, thông điệp thực dụng là không đặt kế hoạch tài chính vào giả định lãi suất sẽ giảm sớm. Người vay nên so sánh nhiều báo giá, tính khả năng chịu đựng nếu chi phí duy trì cao và tránh dùng nợ lãi suất biến đổi cho khoản chi không cần thiết.

#kinh tế#hoa kỳ
Tác giả

Về người viết

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.