Kính Swift của NASA kết thúc sứ mệnh sau gần 22 năm, chuẩn bị rơi trở lại khí quyển
Đài quan sát Swift ngừng quan sát ngày 20/10 vì quỹ đạo hạ thấp làm kính viễn vọng không còn giữ hướng ổn định; tàu dự kiến tái nhập khí quyển trong vài tuần.
Đài quan sát không gian Neil Gehrels Swift của NASA đã kết thúc hoạt động khoa học sau gần 22 năm, lâu hơn hơn mười lần thời hạn hai năm ban đầu.
NASA cho biết Swift thực hiện quan sát cuối cùng ngày 20 tháng 10. Khi quỹ đạo hạ xuống dưới 171 mile, tương đương khoảng 275 km, lực cản khí quyển tăng đến mức ba kính viễn vọng không còn giữ hướng đủ ổn định để quan sát mục tiêu. Tàu dự kiến tái nhập khí quyển trong vài tuần tới.
Một kính thiên văn được thiết kế để phản ứng thật nhanh
Swift được phóng ngày 20 tháng 11 năm 2004 để nghiên cứu các vụ bùng phát tia gamma — những vụ nổ cực mạnh xuất hiện bất ngờ và mờ đi rất nhanh.
Hệ thống trên tàu được thiết kế theo chuỗi: phát hiện một vụ bùng phát, xác định vị trí, báo tọa độ cho các đài quan sát khác rồi xoay tàu để chụp ánh sáng tàn dư trước khi nó biến mất. Cách làm này giúp các nhà thiên văn phối hợp quan sát cùng một sự kiện ở nhiều bước sóng.
Trong suốt sứ mệnh, Swift đã quan sát hơn 2.000 vụ bùng phát tia gamma và hơn 1.400 vụ nổ siêu tân tinh. Tàu cũng theo dõi các ngôi sao bị lỗ đen xé nát, nhân thiên hà hoạt động, sao chổi, tiểu hành tinh và thực hiện khảo sát tia X trên toàn bầu trời.
NASA nói dữ liệu Swift đã đóng góp vào khoảng 7.000 công trình khoa học được xuất bản. Kho lưu trữ quan sát vẫn tiếp tục được sử dụng, nên việc tàu ngừng hoạt động không có nghĩa giá trị khoa học của sứ mệnh kết thúc ngay.
Vì sao không thể giữ Swift trên quỹ đạo
Quỹ đạo thấp dần vì lực cản rất loãng của khí quyển phía trên Trái Đất. Hoạt động Mặt Trời có thể làm các lớp khí quyển trên nở ra, tăng lực cản đối với vệ tinh ở quỹ đạo thấp.
Một sứ mệnh thương mại trị giá khoảng 30 triệu USD từng được triển khai để tiếp cận và nâng quỹ đạo Swift. Tuy nhiên, tàu cứu hộ Link gặp trục trặc kỹ thuật và không hoàn thành việc bắt giữ mục tiêu. Phương tiện này sau đó tái nhập khí quyển, còn Swift tiếp tục hạ thấp.
NASA giữ Swift hoạt động đến khi điều kiện quỹ đạo không còn cho phép kính viễn vọng ổn định. Cơ quan này không nêu ngày tái nhập chính xác trong thông báo ngày 23 tháng 10.
Khoảng trống sau Swift
Khả năng phản ứng nhanh của Swift đặc biệt hữu ích khi có một vụ nổ mới trên bầu trời. NASA cho biết đang xem xét cách phối hợp các kính không gian hiện có, năng lực thương mại có thể lên quỹ đạo nhanh và những sứ mệnh mới gọn hơn để duy trì chức năng này.
Không một kính riêng lẻ nhất thiết thay thế toàn bộ Swift. Di sản quan trọng của sứ mệnh là mô hình phối hợp: phát hiện sớm, phát tọa độ nhanh và để nhiều đài quan sát cùng theo dõi một sự kiện ngắn ngủi.
Ảnh tiêu đề là minh họa của NASA về Swift trên quỹ đạo.





Bình luận
Cuộn đến đây để tải thảo luận.