New South Wales mở chương trình mua lại súng từ ngày 2/11

Vì sao chính phủ mở chương trình

Dữ liệu Bộ Nội vụ Australia công bố tháng 1 cho thấy cả nước có 4.113.735 khẩu súng và 929.741 giấy phép. New South Wales chiếm 1.158.654 khẩu, nhiều nhất trong các bang và vùng lãnh thổ.

Chính phủ liên bang cho rằng số súng hiện nay đã vượt mức trước chiến dịch mua lại sau Port Arthur. Luật được thông qua đầu năm 2026 thiết lập chương trình mua lại toàn quốc, siết việc kiểm tra giấy phép và tăng khả năng sử dụng thông tin tình báo khi cơ quan chức năng quyết định cấp hoặc thu hồi giấy phép.

New South Wales cũng ban hành một gói cải cách riêng sau vụ Bondi Beach. Luật của bang đặt trần thông thường bốn khẩu súng đối với mỗi cá nhân; một số nhóm như nhà sản xuất nông nghiệp và người bắn thể thao có thể được áp dụng giới hạn hoặc ngoại lệ khác. Thời hạn giấy phép tối đa được rút từ năm năm xuống còn hai năm, trong khi cơ quan đăng ký súng được tăng nguồn lực để kiểm tra hồ sơ và nâng cấp hệ thống.

Bối cảnh vụ Bondi Beach

Theo cảnh sát, vụ tấn công tháng 12/2025 xảy ra tại một sự kiện cộng đồng Do Thái ở Sydney. Nhà chức trách cáo buộc hai cha con sử dụng những khẩu súng được mua hợp pháp. Một người bị cảnh sát bắn chết tại hiện trường; nghi can sống sót chưa đưa ra lời nhận tội hay không nhận tội đối với các cáo buộc, trong đó có 15 tội danh giết người.

Vì vụ án chưa được xét xử, các cáo buộc đối với nghi can còn lại chưa phải là kết luận có tội. Chương trình mua lại được chính phủ mô tả là biện pháp phòng ngừa rộng hơn, không chỉ nhắm vào số súng liên quan trực tiếp đến vụ án.

So sánh với chương trình sau Port Arthur

Sau vụ xả súng Port Arthur năm 1996 khiến 35 người chết, Australia thống nhất một khuôn khổ kiểm soát súng toàn quốc và mua lại hàng trăm nghìn vũ khí. Chương trình đó thường được xem là bước ngoặt trong chính sách súng của nước này.

Đợt mới diễn ra trong bối cảnh cơ cấu sở hữu đã thay đổi: tổng số súng tăng, nhưng chúng tập trung trong tay một tỷ lệ dân số nhỏ hơn. Chính phủ muốn giảm số vũ khí vượt quá nhu cầu được cấp phép, đồng thời cải thiện khả năng truy vết qua Cơ sở đăng ký súng toàn quốc đang được xây dựng.

Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ tham gia, mức bồi hoàn, khả năng xác định đúng súng thuộc diện thu mua và sự phối hợp giữa liên bang với từng bang. Các nhóm chủ súng cũng sẽ theo dõi liệu bảng giá có phản ánh giá trị hợp lý và thủ tục có đủ rõ ràng hay không.

Điều người dân cần theo dõi

Người Việt sống tại New South Wales có giấy phép hoặc đang quản lý súng trong tài sản thừa kế nên kiểm tra tình trạng đăng ký trước khi hành động. Các điểm cần xác nhận gồm:

khẩu súng có nằm trong danh mục mua lại hay không;mức bồi hoàn và chứng từ cần thiết;quy định vận chuyển an toàn tới điểm giao nộp;việc giao nộp ảnh hưởng thế nào tới giấy phép hoặc hạn mức sở hữu;cách xử lý súng không đăng ký theo chương trình ân xá thường trực.

Không nên gửi súng qua đường bưu điện, để vũ khí không có người trông coi hoặc tự tháo dỡ khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Thông tin chính thức từ chính phủ New South Wales và NSW Police sẽ là căn cứ cho thủ tục khi chương trình tiến gần ngày khai mạc 2/11.