Tòa Hiến pháp Pháp bác lệnh cấm mạng xã hội với trẻ dưới 15 tuổi

Vì sao Hội đồng Hiến pháp bác quy định

Theo Reuters, Hội đồng Hiến pháp thừa nhận mục tiêu bảo vệ trẻ vị thành niên nhưng cho rằng cách thiết kế luật không đáp ứng yêu cầu cân bằng giữa bảo vệ trẻ em và các quyền hiến định.

Cơ quan này kết luận lệnh cấm tạo ra sự hạn chế không tương xứng đối với quyền tự do biểu đạt và truyền thông. Một thiếu sót khác là luật buộc mọi người dùng phải chứng minh tuổi nhưng không quy định đủ rõ điều kiện, giới hạn và cách thức xử lý thông tin nhận dạng.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc trẻ em bị chặn tài khoản. Một hệ thống xác minh tuổi có thể yêu cầu hàng triệu người trưởng thành cung cấp giấy tờ, dữ liệu sinh trắc học hoặc tín hiệu nhận dạng cho nền tảng hay nhà cung cấp trung gian. Nếu luật không giới hạn việc thu thập, lưu giữ, chia sẻ và xóa dữ liệu, rủi ro đối với đời tư có thể vượt quá mục tiêu ban đầu.

Hội đồng Nhà nước Pháp từng cảnh báo trong ý kiến tư vấn hồi tháng 1 rằng một lệnh cấm chung và tuyệt đối có thể áp dụng cả với những dịch vụ chưa có bằng chứng gây hại tương đương các nền tảng lớn. Cơ quan này đề nghị cách tiếp cận có mục tiêu và tương xứng hơn.

Điều gì xảy ra tiếp theo

Điện Élysée cho biết ông Macron vẫn muốn một khuôn khổ mới có thể được áp dụng trước mùa xuân 2027. Chính phủ sẽ phải xác định lại phạm vi nền tảng bị điều chỉnh, xây dựng ngoại lệ rõ hơn và đưa ra bảo đảm cụ thể cho công nghệ xác minh tuổi.

Một văn bản sửa đổi cũng phải phù hợp với luật Liên minh châu Âu, đặc biệt là Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số. Pháp có thể đặt quy tắc bảo vệ trẻ em, nhưng quyền áp đặt nghĩa vụ kỹ thuật lên các nền tảng xuyên biên giới còn liên quan đến thẩm quyền của cơ quan quản lý châu Âu.

Do quy định cũ đã bị chặn, trẻ dưới 15 tuổi sẽ không tự động bị mất tài khoản vào đầu năm 2027 theo lịch trình ban đầu. Các nền tảng vẫn phải tuân thủ những yêu cầu hiện hành về độ tuổi tối thiểu, thiết kế an toàn, bảo vệ dữ liệu và xử lý nội dung gây hại.

Tranh luận không dừng lại ở một lệnh cấm

Những người ủng hộ lệnh cấm cho rằng trẻ nhỏ chưa đủ khả năng chống lại cơ chế cuộn vô hạn, đề xuất nội dung cá nhân hóa và các tính năng khuyến khích sử dụng kéo dài. Họ muốn một giới hạn tuổi đơn giản, dễ truyền đạt cho gia đình và trường học.

Các nhóm phản đối lệnh cấm toàn diện cho rằng biện pháp có thể đẩy trẻ sang tài khoản giả, dịch vụ ít được giám sát hoặc công cụ né xác minh. Họ cũng lo việc buộc mọi người chứng minh tuổi sẽ làm suy yếu quyền ẩn danh và tạo ra kho dữ liệu nhạy cảm mới.

Một số phương án thay thế gồm tắt mặc định quảng cáo nhắm mục tiêu đối với trẻ vị thành niên, giới hạn thông báo ban đêm, cho phép nguồn cấp dữ liệu không dùng hồ sơ hành vi, kiểm toán thuật toán và áp dụng cài đặt riêng tư cao nhất theo mặc định.

Đối với gia đình Việt tại Pháp, quyết định này có nghĩa chưa có lệnh cấm đồng loạt vào ngày 1/9. Phụ huynh vẫn nên kiểm tra độ tuổi tối thiểu của từng dịch vụ, bật công cụ giám sát phù hợp và trao đổi với con về tài khoản giả, quấy rối, lừa đảo cùng việc chia sẻ dữ liệu cá nhân.

Diễn biến tại Pháp cho thấy khó khăn trung tâm của chính sách mạng xã hội dành cho trẻ em: một biện pháp muốn có hiệu lực lâu dài phải vừa giảm rủi ro thực tế, vừa chứng minh rằng phạm vi hạn chế và hệ thống xác minh không gây tổn hại lớn hơn đối với quyền tự do và đời tư.