Anne Carson giành Nobel Văn chương 2026 với tác phẩm phá vỡ ranh giới thể loại

Nhà thơ, tiểu luận gia, dịch giả và học giả cổ điển Canada Anne Carson đã giành Nobel Văn chương 2026, Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố ngày 8/10.

Viện Hàn lâm ca ngợi toàn bộ sáng tác của Carson là táo bạo và giàu phát kiến, đối thoại tinh nghịch với truyền thống cổ điển để tạo ra những hình thức mới cho văn chương đương đại. Giải thưởng trị giá 12 triệu kronor Thụy Điển.

Carson nổi tiếng vì không chịu đứng yên trong một thể loại. Thơ, tiểu luận, phê bình, dịch thuật và hư cấu thường cùng xuất hiện trong một cuốn sách; thần thoại Hy Lạp có thể đi bên cạnh nỗi cô độc, tình yêu, mất mát hay nhịp sống hiện đại.

Từ Hy Lạp cổ đại đến “Autobiography of Red”

Sinh tại Toronto năm 1950, Carson học và giảng dạy văn học cổ điển, đồng thời dịch các tác giả Hy Lạp cổ. Nền tảng ấy không khiến tác phẩm của bà trở thành bài diễn giải học thuật khô cứng. Thay vào đó, bà thường dùng nhân vật và cấu trúc cổ điển như vật liệu để thử nghiệm hình thức.

Tác phẩm được biết đến rộng rãi nhất của Carson, Autobiography of Red, kể lại huyền thoại Geryon dưới dạng tiểu thuyết bằng thơ. Cuốn sách vừa là câu chuyện trưởng thành, vừa là một thử nghiệm về cách ký ức và ham muốn làm biến đổi ngôn ngữ.

Các tác phẩm như Eros the Bittersweet, The Beauty of the Husband, Nox và Red Doc> tiếp tục cho thấy phạm vi của bà: khảo luận về tình yêu, “tiểu luận hư cấu” bằng thơ, cuốn sách tưởng niệm có cấu trúc như hộp tư liệu, và những bản viết lại cổ điển đầy bất ngờ.