Băng biển Bắc Cực nhiều khả năng đã chạm mức thấp nhất theo mùa vào ngày 12/9/2026, với phạm vi ước tính 4,60 triệu km², theo NASA và Trung tâm Dữ liệu Băng Tuyết Quốc gia Hoa Kỳ (NSIDC).

Kết quả này đồng hạng mức thấp thứ 10 trong hồ sơ quan sát vệ tinh bắt đầu năm 1979, cùng các năm 2008, 2010 và 2025. Các cơ quan khoa học nhấn mạnh đây vẫn là con số sơ bộ: gió có thể đẩy băng tách ra hoặc gom lại, và một đợt tan muộn có thể tạo mức tối thiểu mới.

“Phạm vi băng” không phải thể tích

Chỉ số được công bố là sea ice extent—diện tích đại dương có ít nhất 15% bề mặt được băng phủ trong mỗi ô quan sát. Nó khác với tổng diện tích băng đặc và càng không phải thể tích hay độ dày của băng.

Sự khác biệt này quan trọng. Hai năm có phạm vi băng gần giống nhau vẫn có thể khác đáng kể về độ dày, tuổi băng và mức độ phân mảnh. Vì thế, thứ hạng năm 2026 không tự mô tả toàn bộ tình trạng của lớp băng Bắc Cực.

Bối cảnh dài hạn

NSIDC cho biết 20 mức tối thiểu thấp nhất trong hồ sơ vệ tinh đều xuất hiện trong 20 năm gần đây. Xu hướng từ năm 1979 đến 2026 là giảm khoảng 11,8% mỗi thập niên so với mức trung bình 1981–2010, tương đương mất khoảng 73.200 km² mỗi năm.

Mức tối thiểu năm nay thấp hơn khoảng 1,62 triệu km² so với mức trung bình tối thiểu giai đoạn 1981–2010. Tuy vậy, nó vẫn cao hơn khoảng 1,21 triệu km² so với kỷ lục thấp của năm 2012.

Những phép so sánh này cho thấy hai điều cùng lúc: năm 2026 không lập kỷ lục mới, nhưng vẫn nằm trong nhóm rất thấp của thời kỳ vệ tinh. Một mùa đơn lẻ có thể biến động vì thời tiết; xu hướng nhiều thập niên mới là chỉ dấu rõ hơn về thay đổi khí hậu.

Vì sao mức tối thiểu thường xuất hiện vào tháng 9?

Băng biển Bắc Cực thường mở rộng trong mùa đông và co lại trong mùa xuân, mùa hè. Cuối mùa hè Bắc bán cầu, lượng băng thường xuống đáy trước khi nhiệt độ thấp hơn giúp chu kỳ đóng băng bắt đầu lại.

Ngày tối thiểu không cố định. Mây, bão, dòng hải lưu và cách gió phân bố băng đều ảnh hưởng đến thời điểm và hình dạng rìa băng. Vì vậy, NSIDC thường chờ thêm dữ liệu trước khi xác nhận con số cuối cùng.

Tác động không chỉ nằm ở bản đồ

Băng biển phản xạ nhiều ánh sáng Mặt Trời hơn mặt nước tối. Khi băng ít đi, đại dương hấp thụ nhiều năng lượng hơn, làm thay đổi trao đổi nhiệt giữa biển và khí quyển. Tình trạng băng cũng ảnh hưởng đến hệ sinh thái, cộng đồng bản địa và hoạt động hàng hải.

Tuy nhiên, không nên lấy riêng mức tối thiểu của một năm để quy kết một sự kiện thời tiết cụ thể hoặc dự báo tức thời cho một khu vực xa Bắc Cực. Các mối liên hệ khí hậu cần được đánh giá bằng dữ liệu dài hạn và nhiều chỉ số.

NASA và NSIDC sẽ tiếp tục cập nhật nếu phạm vi băng giảm thêm sau ngày 12/9. Bản đồ đi kèm là đồ họa chính thức của NSIDC, cho phép so sánh rìa băng năm 2026 với đường trung bình giai đoạn 1981–2010.

#biến đổi khí hậu
Tác giả

Về người viết

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.