Bốn tác phẩm Antonello da Messina bị đánh cắp khỏi bảo tàng Sicily

Tác phẩm thứ tư là tranh hai mặt

Reuters cho biết hiện vật thứ tư là một tranh nhỏ có hình Đức Mẹ và Chúa Hài đồng cùng một tu sĩ dòng Phanxicô ở một mặt, còn mặt kia thể hiện Chúa Kitô. Tác phẩm từng thuộc bộ sưu tập Wilhelm Soldan và được Vùng Sicily mua tại Christie's năm 2003, cùng năm nó được quy cho Antonello da Messina.

Associated Press mô tả hiện vật này được lấy khỏi một tủ trưng bày bọc bảo vệ. AP cũng dẫn truyền thông Italy cho biết kẻ trộm đã vượt qua hệ thống báo động và an ninh, nhưng cách xâm nhập cụ thể vẫn là nội dung của cuộc điều tra. Những chi tiết chưa được cơ quan điều tra xác nhận chính thức cần được xem là thông tin ban đầu, không phải kết luận cuối cùng về lỗ hổng an ninh của bảo tàng.

Giám đốc MuMe Marisa Mercurio nói với hãng ANSA rằng vụ trộm diễn ra ngay trước 10 giờ tối và là tổn thất lớn đối với bảo tàng, thành phố cùng giới nghệ thuật. Bảo tàng tạm đóng cửa trong ngày kế tiếp để bảo toàn hiện trường.

Vì sao các tác phẩm rất khó bán công khai

Các tác phẩm của Antonello da Messina có số lượng hạn chế, được nghiên cứu kỹ và xuất hiện trong nhiều hồ sơ, ảnh cùng danh mục chuyên môn. Đặc điểm đó khiến chúng rất dễ nhận diện nếu được đưa ra đấu giá, chào bán cho bảo tàng hoặc giao dịch qua thị trường nghệ thuật hợp pháp.

Một chuyên gia về tội phạm nghệ thuật được AP dẫn lời nhận định việc lấy trộm có thể dễ hơn nhiều so với tìm người mua hợp pháp. Tuy nhiên, khả năng khó bán công khai không bảo đảm tác phẩm sẽ nhanh chóng được thu hồi. Tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng đôi khi bị cất giấu trong thời gian dài, chuyển qua nhiều người hoặc bị dùng như tài sản thế chấp trong hoạt động phi pháp.

Những khả năng đó mới chỉ là bối cảnh chung về tội phạm nghệ thuật. Chưa có bằng chứng công khai cho thấy động cơ, người đặt hàng hoặc đường đi của bốn tác phẩm trong vụ Messina.

Cuộc điều tra đang ở giai đoạn đầu

Cảnh sát Italy có thể đối chiếu hình ảnh an ninh, dữ liệu ra vào, dấu vết tại tủ trưng bày và thông tin giao thông quanh bảo tàng. Danh mục ảnh chi tiết của các tác phẩm cũng có thể được chuyển tới cơ quan hải quan, Interpol, nhà đấu giá và giới buôn bán nghệ thuật để ngăn việc mua bán.

Việc công bố sớm quá nhiều chi tiết về hệ thống bảo vệ hoặc phương thức xâm nhập có thể ảnh hưởng cuộc điều tra. Vì vậy, chưa thể kết luận liệu vụ trộm có liên quan đến người am hiểu bảo tàng, một nhóm tội phạm chuyên nghiệp hay hành vi cơ hội trong đêm lễ.

Vụ việc xảy ra chỉ vài ngày sau khi cảnh sát Italy thông báo thu hồi các tranh của Renoir, Cézanne và Matisse bị lấy khỏi một bảo tàng gần Parma hồi tháng 3. Hai vụ không được nhà chức trách công bố là có liên hệ.

Giá trị văn hóa vượt xa giá bán

Antonello da Messina, sinh khoảng năm 1430, nổi tiếng với kỹ thuật sơn dầu, khả năng diễn tả ánh sáng và ảnh hưởng từ nghệ thuật Bắc Âu. Ông làm việc tại Naples, Venice và Sicily, góp phần kết nối nhiều truyền thống hội họa trong giai đoạn đầu Phục hưng Italy.

Giá thị trường của tác phẩm Antonello rất cao: đầu năm 2026, nhà nước Italy mua một tranh hai mặt khác mang tên Ecce Homo với giá gần 15 triệu USD. Tuy nhiên, ba tấm thuộc đa liên họa San Gregorio có giá trị đặc biệt vì vị trí của chúng trong một chỉnh thể, nguồn gốc tại Messina và lịch sử sống sót qua động đất cùng các lần trùng tu.

Khi một tấm bị tách khỏi bộ đa liên họa, tổn thất không chỉ nằm ở vật thể riêng lẻ. Người xem mất khả năng đọc bố cục, mối liên hệ giữa các nhân vật và ý đồ không gian của họa sĩ. Việc thu hồi nguyên vẹn cả bốn tác phẩm vì vậy là mục tiêu quan trọng đối với bảo tàng và cơ quan bảo vệ di sản Italy.

Nhà chức trách chưa cho biết khi nào MuMe mở cửa trở lại. Du khách có kế hoạch tới bảo tàng nên kiểm tra thông báo chính thức trước khi đi. Bất kỳ ai gặp lời chào bán, ảnh hoặc thông tin có thể liên quan đến các tác phẩm cần liên hệ cơ quan thực thi pháp luật, thay vì tự tiếp cận người đang giữ hiện vật.