Khi Trạm Không gian Quốc tế (ISS) tiến gần thời điểm ngừng hoạt động vào cuối thập niên, các công ty dược phẩm và công nghệ sinh học đang chuẩn bị chuyển một phần nghiên cứu vi trọng lực sang những trạm thương mại và khoang thí nghiệm có thể trở về Trái Đất.

Vi trọng lực không biến không gian thành một “nhà máy thuốc” tự động. Giá trị trước mắt nằm ở khả năng quan sát tế bào, protein và vật liệu trong điều kiện khác với phòng thí nghiệm dưới mặt đất.

Vì sao nghiên cứu thuốc trên quỹ đạo?

Trong môi trường gần như không trọng lực, hiện tượng lắng và đối lưu diễn ra khác đi. Điều này có thể giúp tinh thể protein phát triển đồng đều hơn hoặc cho phép nhà khoa học quan sát cách tế bào tổ chức thành mô ba chiều.

Các thí nghiệm trên ISS đã xem xét tinh thể thuốc, võng mạc nhân tạo, cấu trúc mô gan, thận và sụn. NASA cũng vận hành những phòng thí nghiệm thu nhỏ có khả năng tự động xử lý mẫu, giảm lượng thời gian phi hành gia phải trực tiếp thao tác.

Một ví dụ đã tiến gần ứng dụng lâm sàng là nghiên cứu liên quan pembrolizumab, hoạt chất trong thuốc ung thư Keytruda. Dữ liệu từ các thí nghiệm tinh thể trên ISS góp phần vào quá trình phát triển dạng tiêm dưới da. Điều đó không có nghĩa thuốc được sản xuất hàng loạt trong không gian; nghiên cứu trên quỹ đạo chỉ là một phần của chương trình phát triển rộng hơn.

Khoảng trống sau ISS

ISS dự kiến được cho nghỉ vào cuối thập niên. Các dự án trạm thương mại như Starlab, Vast và Axiom đang được chuẩn bị để tiếp nhận khách hàng nghiên cứu, trong khi những công ty khác phát triển khoang không người lái có thể mang mẫu trở về Trái Đất.

Đối với ngành dược, bài toán không chỉ là có chỗ đặt thí nghiệm. Mẫu phải được phóng đúng lịch, duy trì điều kiện ổn định trên quỹ đạo và trở về an toàn. Nếu một quy trình cần nhiều lần thử hoặc thời gian phản hồi ngắn, chi phí và độ trễ có thể làm mất lợi thế khoa học.

Còn xa mới tới sản xuất quy mô lớn

Một thí nghiệm thành công không đồng nghĩa sản phẩm có thể được sản xuất kinh tế. Doanh nghiệp phải chứng minh vật liệu làm trong không gian có lợi ích đủ lớn so với quy trình trên mặt đất, đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và hồ sơ của cơ quan quản lý dược.

Chuỗi cung ứng cũng là thách thức. Năng lực đưa hàng lên quỹ đạo đã tăng, nhưng khối lượng mang về vẫn hạn chế hơn. Sản phẩm sinh học có thể cần kiểm soát nhiệt độ, chống rung và xử lý nhanh sau khi hạ cánh.

Giai đoạn sau ISS vì thế sẽ là phép thử cho mô hình kinh doanh của khoa học vi trọng lực. Những trạm thương mại có thể mở thêm lựa chọn và lịch bay, nhưng thành công sẽ được đo bằng kết quả có thể lặp lại, lợi ích lâm sàng và chi phí — không chỉ bằng việc một thí nghiệm đã bay vào không gian.

#sức khoẻ
Tác giả

Về người viết

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.