Mỹ đánh ba tàu dầu Iran; CENTCOM nói hai chiến hạm bị hỏa tiễn nhắm tới

WASHINGTON/TEHRAN — Quân đội Hoa Kỳ ngày 5/9 đánh ba tàu chở dầu của Iran sau khi lực lượng Iran phóng hỏa tiễn đạn đạo về phía hai chiến hạm Mỹ, theo thông báo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM). Vụ việc đánh dấu một bước leo thang mới trên các tuyến hàng hải gần Iran.

CENTCOM cho biết một hàng không mẫu hạm và một khu trục hạm trang bị hỏa tiễn dẫn đường đã né được nhiều đợt tấn công; không có quân nhân Mỹ bị thương. Cơ quan này không nêu tên hai chiến hạm trong thông cáo công khai.

Theo phía Mỹ, các cuộc không kích sau đó “vô hiệu hóa vĩnh viễn” tàu M/T Downy ngoài khơi đảo Kharg và M/T Stark 1 gần Jask. Tàu M/T Kylo, còn được gọi là Noxen, bị phá hủy tại Vịnh Oman. CENTCOM nói Kylo không chở hàng và thủy thủ đoàn đã được yêu cầu rời tàu trước khi lực lượng Mỹ đánh vào nhiều vị trí.

Associated Press và Reuters đều xác nhận CENTCOM công bố chiến dịch cùng ngày. Hai hãng tin cho biết Iran sau đó tuyên bố đã tấn công tàu Mỹ và các tàu dầu có liên hệ với Hoa Kỳ. Chưa có xác nhận độc lập cho tuyên bố trả đũa này, và phía Mỹ chưa báo cáo thương vong trong các đợt hỏa tiễn ban đầu.

CENTCOM cáo buộc ba tàu Iran thuộc một mạng lưới dầu mỏ trị giá hàng tỷ đô la dùng để tài trợ cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Đây là tuyên bố của quân đội Mỹ; thông cáo không kèm hồ sơ tài chính chi tiết để công chúng tự kiểm chứng cáo buộc về nguồn tiền.

Đô đốc Brad Cooper, tư lệnh CENTCOM, nói Hoa Kỳ sẽ áp đặt tổn thất kinh tế cao hơn nếu Iran tiếp tục nhắm vào tàu Mỹ. Ngôn từ này cho thấy Washington đang kết hợp bảo vệ lực lượng với sức ép trực tiếp lên hoạt động vận chuyển dầu của Tehran.

Đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp, điểm cần theo dõi là an toàn hàng hải quanh Vịnh Oman và Eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng; bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào cũng có thể làm tăng chi phí bảo hiểm, vận tải và tạo sức ép lên giá dầu, dù tác động thực tế còn phụ thuộc thời gian, quy mô xung đột và khả năng tàu thương mại tiếp tục lưu thông.

Vụ tấn công cũng làm tăng rủi ro đối với quân nhân Hoa Kỳ đang hoạt động trong khu vực. Thông tin ban đầu chủ yếu dựa trên tuyên bố của CENTCOM và phía Iran, vì vậy số liệu thiệt hại, tình trạng thủy thủ đoàn và các đợt trả đũa có thể còn thay đổi.