NOAA: El Niño có 81% khả năng đạt mức rất mạnh cuối năm 2026, Amazon đối mặt rủi ro khô hạn
NOAA dự báo El Niño sẽ mạnh lên trong năm 2026 và có 81% khả năng ở mức rất mạnh trong giai đoạn tháng 10–12; các nhà khoa học cảnh báo thời điểm này có thể làm tăng nguy cơ hạn và cháy ở Amazon.
Cơ quan Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (NOAA) cho biết El Niño đang mạnh lên và có 81% khả năng đạt mức “rất mạnh” trong ba tháng từ tháng 10 đến tháng 12/2026. Cơ quan này cũng ước tính xác suất hiện tượng kéo dài đến đầu mùa xuân 2027 là 97%.
Dự báo của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc NOAA được xây dựng từ các mô hình đại dương–khí quyển và dấu hiệu liên kết ngày càng rõ giữa nhiệt độ mặt biển vùng xích đạo Thái Bình Dương với hoàn lưu khí quyển. NOAA lưu ý ngay cả El Niño mạnh nhất cũng không tạo ra cùng một kiểu tác động ở mọi nơi; con số xác suất chỉ cho thấy rủi ro cao hơn, không phải bảo đảm một thiên tai cụ thể sẽ xảy ra.
Vì sao Amazon được theo dõi sát
Một phân tích đăng trên The Guardian ngày 14/8 dẫn ý kiến nhiều nhà khoa học cho rằng giai đoạn El Niño có thể đạt đỉnh lại trùng với thời điểm nhạy cảm của rừng Amazon. Sau mùa khô kéo dài, cây cối, đất và các nhánh sông có thể bước vào cuối năm trong tình trạng thiếu ẩm. Nếu nhiệt độ tiếp tục cao và mưa bị trì hoãn, nguy cơ cháy rừng, mực nước thấp và suy giảm sức khỏe của hệ sinh thái sẽ tăng.
Amazon không phải một khối đồng nhất. Lượng mưa và mức độ dễ cháy khác nhau giữa lưu vực phía bắc, trung tâm và phía nam. Phá rừng, khai khoáng, đường sá và các đám cháy do con người gây ra cũng có thể làm tác động khí hậu nặng hơn. Vì vậy, chưa thể quy mọi vụ cháy hoặc hạn trong những tháng tới cho riêng El Niño.
Các nhà nghiên cứu được The Guardian dẫn lời đặc biệt lo về phần nam và đông nam Amazon, nơi rừng đã chịu áp lực lâu năm. Một đợt khô nóng mạnh có thể làm cây chết nhiều hơn, giảm khả năng hấp thụ carbon và khiến rừng dễ bắt lửa hơn trong các năm sau.
Tác động không dừng ở Nam Mỹ
El Niño là sự ấm lên bất thường của vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo. Hiện tượng này có thể làm thay đổi đường đi của bão, lượng mưa và nhiệt độ ở nhiều khu vực. Ảnh hưởng thường gặp gồm mưa lớn hơn tại một số nơi, khô hạn tại nơi khác, biến động sản lượng nông nghiệp và nhu cầu năng lượng.
Đối với Hoa Kỳ, NOAA đang nghiêng về khả năng nhiệt độ trên trung bình tại phần lớn 48 tiểu bang lục địa và Alaska trong giai đoạn cuối mùa hè sang đầu mùa thu. Tuy nhiên, dự báo theo mùa không thể dùng để dự đoán thời tiết từng ngày tại một thành phố.
Người dân và doanh nghiệp phụ thuộc vào nông nghiệp, vận tải đường sông hoặc du lịch nên theo dõi các bản tin cập nhật của cơ quan khí tượng địa phương. Các dự báo ENSO được điều chỉnh khi có dữ liệu mới, nên mức 81% hiện nay có thể thay đổi trong những tháng tới.
Điểm chắc chắn nhất ở thời điểm này là rủi ro khí hậu đã cao hơn bình thường. Điều chưa chắc chắn là El Niño sẽ đạt cường độ nào tại đỉnh, kéo dài bao lâu và kết hợp ra sao với điều kiện địa phương tại Amazon cũng như các khu vực khác.





Bình luận
Cuộn đến đây để tải thảo luận.