Robert Hall và Michael Woodford nhận giải Kinh tế 2026
Hai kinh tế gia Mỹ được vinh danh vì xây nền tảng vi mô cho các mô hình dùng để ổn định lạm phát, tăng trưởng và việc làm.
Hai kinh tế gia Mỹ Robert E. Hall và Michael Woodford được trao giải Kinh tế năm 2026 nhờ công trình xây dựng “nền tảng vi mô cho ổn định kinh tế vĩ mô”.
Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố kết quả ngày 12/10. Hall là giáo sư tại Đại học Stanford; Woodford là giáo sư tại Đại học Columbia. Hai ông chia đều giải thưởng 12 triệu kronor Thụy Điển, tương đương khoảng 1,2 triệu USD theo tỷ giá được truyền thông dùng trong ngày công bố.
Tên đầy đủ của giải là Giải Sveriges Riksbank về Khoa học Kinh tế để tưởng niệm Alfred Nobel. Giải do ngân hàng trung ương Thụy Điển lập năm 1968, không nằm trong năm giải nguyên thủy ghi trong di chúc Nobel, nhưng được công bố và trao cùng mùa Nobel.
Từ quyết định của từng gia đình đến chính sách toàn nền kinh tế
Điểm cốt lõi trong công trình của Hall và Woodford là mô hình kinh tế vĩ mô không nên chỉ dựa vào tương quan lịch sử giữa những con số tổng như lạm phát, thất nghiệp, sản lượng và tiêu dùng. Mô hình cần bắt đầu từ cách từng hộ gia đình và doanh nghiệp quyết định tiết kiệm, chi tiêu, đặt giá, tuyển người và đầu tư.
Khi hàng triệu quyết định nhỏ này được tổng hợp, nhà nghiên cứu có thể phân tích một thay đổi về lãi suất, thuế hoặc chi tiêu công sẽ lan qua nền kinh tế như thế nào. Kỳ vọng về tương lai cũng trở thành một phần của mô hình: nếu người dân tin lạm phát sẽ kéo dài hoặc thu nhập sẽ giảm, hành vi hôm nay có thể thay đổi trước khi chính sách phát huy đầy đủ tác dụng.
Viện Hàn lâm cho biết cách tiếp cận này đặt nền móng cho các mô hình Tân Keynes hiện được ngân hàng trung ương và bộ tài chính sử dụng rộng rãi. Mục tiêu là giảm biên độ giữa suy thoái sâu và tăng trưởng quá nóng, chứ không hứa hẹn xóa bỏ hoàn toàn chu kỳ kinh tế.
Vì sao công trình liên quan đến người dân
Một khái niệm quan trọng là “output gap” — khoảng cách giữa nhu cầu hiện tại với mức sản lượng nền kinh tế có thể duy trì. Nếu cầu quá yếu, thất nghiệp có thể tăng; nếu cầu vượt khả năng cung, giá cả có thể chịu áp lực. Nhà hoạch định chính sách dùng mô hình để cân nhắc thời điểm tăng, giảm lãi suất hoặc thay đổi ngân sách.
Công trình của Woodford cũng ảnh hưởng tới cách ngân hàng trung ương truyền đạt đường đi lãi suất trong tương lai, thường gọi là forward guidance. Điều này đặc biệt quan trọng sau khủng hoảng tài chính 2008, khi lãi suất ở sát 0 và công cụ truyền thống bị hạn chế.
Reuters ghi nhận các mô hình của hai ông được nhắc đến thường xuyên trong giới ngân hàng trung ương, nhưng cũng lưu ý tranh luận về mức độ phù hợp của chúng trong một thế giới nhiều cú sốc khó dự báo. Associated Press nhấn mạnh đây là giải cuối cùng được công bố trong mùa Nobel 2026.
Giải thưởng vinh danh ảnh hưởng lâu dài của một khuôn khổ nghiên cứu; không có nghĩa mọi dự báo dựa trên mô hình đó đều chính xác. Các mô hình vẫn phải được cập nhật khi cấu trúc kinh tế, công nghệ và hành vi thay đổi.
Bình luận
Cuộn đến đây để tải thảo luận.