Sao Thủy có thể đã co lại nhiều hơn 10–30% so với ước tính trước
Địa hình gồ ghề có thể che khuất nhiều vết đứt gãy do hành tinh nguội đi và co rút.
Sao Thủy có thể đã co lại nhiều hơn đáng kể so với các ước tính trước đây, vì một phần dấu vết của quá trình co rút nằm trong địa hình gồ ghề và khó nhận ra trên ảnh chụp quỹ đạo.
Một nghiên cứu mới do Gaku Nishiyama và các cộng sự thực hiện ước tính mức co rút toàn cầu của Sao Thủy cao hơn khoảng 10% đến 30% so với những phép tính chỉ dựa trên các vách dốc kiến tạo dễ nhìn thấy. Kết quả được công bố trên Geophysical Research Letters và được American Geophysical Union giới thiệu ngày 10/9.
Một hành tinh nguội đi và nhỏ lại
Sao Thủy hình thành khi vật chất còn nóng. Trong hàng tỷ năm, phần bên trong hành tinh nguội dần, khiến lớp vỏ bị nén và tạo ra các vách dốc dài—tương tự những nếp nhăn trên bề mặt một quả đang co lại.
Các nhà khoa học trước đây lập bản đồ những vách dốc này từ dữ liệu của tàu MESSENGER để tính mức giảm kích thước của hành tinh. Tuy nhiên, phương pháp đó dễ bỏ sót dấu vết trong những khu vực bị va đập mạnh, nơi miệng hố và đất đá hỗn độn che khuất địa hình kiến tạo.
Nhóm nghiên cứu mới dùng cách hiệu chỉnh cho phần địa hình khó quan sát. Theo ước tính của họ, đường kính Sao Thủy có thể đã giảm tới khoảng 23 km kể từ giai đoạn đầu của lịch sử hành tinh. Con số này không có nghĩa Sao Thủy đang co với tốc độ có thể nhận thấy trong đời người; đây là tổng thay đổi tích lũy qua thời gian địa chất.
Associated Press tường thuật về nghiên cứu, đồng thời lưu ý việc nhận diện các vách dốc còn phụ thuộc chất lượng và góc chiếu sáng của ảnh quỹ đạo.
Vì sao kết quả đáng chú ý
Mức co rút giúp các nhà khoa học suy ra Sao Thủy đã mất nhiệt ra sao và cấu trúc bên trong của hành tinh thay đổi thế nào. Nếu đường kính đã giảm nhiều hơn dự tính, các mô hình về lõi kim loại lớn bất thường của Sao Thủy và lịch sử nhiệt của nó cũng cần được hiệu chỉnh.
Nghiên cứu vẫn dựa trên việc giải thích địa hình từ xa, nên kết quả là một ước tính chứ không phải phép đo trực tiếp đường kính cổ đại. Bản tiền ấn phẩm và phương pháp nghiên cứu cho phép giới chuyên môn kiểm tra cách nhóm tác giả xử lý những vùng địa hình bị che lấp.
Tàu BepiColombo của Cơ quan Không gian châu Âu và Nhật Bản dự kiến đi vào quỹ đạo Sao Thủy trong tháng 11/2026. Dữ liệu ảnh và địa hình có độ phân giải tốt hơn từ sứ mệnh này có thể giúp kiểm tra xem còn bao nhiêu vết co rút đã bị bỏ sót trong bản đồ hiện nay.





Bình luận
Cuộn đến đây để tải thảo luận.