Việt Nam bắt đầu áp dụng danh mục 46 hệ thống AI có rủi ro cao

Quyết định 33/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/8, xác định 46 loại hệ thống trí tuệ nhân tạo thuộc diện rủi ro cao tại Việt Nam.

Danh mục được chia thành sáu nhóm lĩnh vực: giao thông; dân tộc và tôn giáo; giáo dục; y tế; ngân hàng; và tố tụng. Việc xếp loại có ý nghĩa vì các hệ thống này có thể tác động đáng kể đến quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia.

Giao thông chiếm phần lớn danh mục

Theo văn bản đăng trên Cổng Công báo Chính phủ, nhóm giao thông có 31 loại hệ thống, lớn nhất trong danh mục. Những nhóm còn lại gồm bảy hệ thống liên quan dân tộc và tôn giáo, ba hệ thống giáo dục, hai hệ thống y tế, hai hệ thống ngân hàng và một hệ thống tố tụng.

Không phải mọi ứng dụng AI trong các ngành trên đều mặc nhiên bị coi là rủi ro cao. Việc xác định phụ thuộc vào chức năng và mục đích sử dụng được mô tả trong phụ lục của quyết định. Doanh nghiệp và cơ quan vận hành cần đối chiếu chính xác hệ thống của mình với danh mục thay vì chỉ dựa vào tên ngành.

Yêu cầu quản trị chặt hơn

Các hệ thống thuộc diện rủi ro cao chịu mức quản lý nghiêm ngặt hơn theo pháp luật về AI, trong đó trọng tâm là đánh giá rủi ro, bảo đảm khả năng giám sát của con người, quản lý dữ liệu và lưu hồ sơ phục vụ kiểm tra.

Đối với người sử dụng, thay đổi quan trọng là các quyết định tự động trong những lĩnh vực nhạy cảm không nên được xem như kết luận không thể xem xét lại. Cơ chế giám sát con người có vai trò phát hiện sai lệch, xử lý khiếu nại và ngăn một hệ thống gây thiệt hại trên diện rộng.