Việt Nam ngày 20/8 cho biết sẽ tiếp tục đối thoại với Hoa Kỳ về nguy cơ hàng hóa được chuyển qua nước thứ ba để che giấu xuất xứ và né thuế nhập khẩu, một vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu và chuỗi cung ứng giữa hai nước.

Tại cuộc họp báo thường kỳ ở Hà Nội, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng nói Việt Nam kiên quyết phòng chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, đồng thời sẽ trao đổi với Washington “trên tinh thần xây dựng” trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam–Hoa Kỳ.

Tuyên bố này được đưa ra sau khi Nhà Trắng công bố báo cáo cho rằng Hoa Kỳ thất thu khoảng 19 tỷ đến 26 tỷ USD tiền thuế mỗi năm vì hàng hóa — phần lớn có nguồn gốc Trung Quốc — được đưa qua nước thứ ba, xử lý hoặc đổi nhãn ở mức tối thiểu rồi khai báo xuất xứ khác.

Chuyển tải bất hợp pháp khác với sản xuất thật

“Chuyển tải” không tự động đồng nghĩa với vi phạm. Nhiều doanh nghiệp hợp pháp nhập nguyên liệu hoặc linh kiện, thực hiện công đoạn sản xuất đáng kể tại Việt Nam rồi xuất khẩu. Vấn đề phát sinh khi xuất xứ bị khai sai, việc gia công chỉ mang tính hình thức hoặc hồ sơ thương mại được làm giả nhằm tránh mức thuế áp cho nước xuất xứ thực sự.

Báo cáo của Nhà Trắng xác định hơn 40 nền kinh tế có rủi ro bị lợi dụng làm điểm trung chuyển, trong đó có Việt Nam. Theo Associated Press, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ đang sử dụng thêm công cụ phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để nhận diện mô hình đáng ngờ; doanh nghiệp bị phát hiện khai sai có thể bị truy thu thuế và đối mặt chế tài.

Phía Việt Nam nói đã tăng cường thể chế và năng lực thực thi các quy định chống gian lận thương mại, đồng thời cam kết hợp tác với đối tác để duy trì môi trường đầu tư minh bạch. Tuy vậy, tuyên bố ngày 20/8 mới là cam kết đối thoại, chưa phải thỏa thuận mới và cũng chưa thay đổi mức thuế hiện hành.

Điều doanh nghiệp cần lưu ý

Các nhà xuất khẩu nên lưu giữ đầy đủ chứng từ về nguồn nguyên liệu, hóa đơn, quy trình sản xuất, tỷ lệ giá trị gia tăng và tiêu chí xuất xứ áp dụng cho từng mặt hàng. Việc chỉ thay bao bì, dán nhãn hoặc thực hiện công đoạn nhỏ thường không đủ để thay đổi xuất xứ theo quy tắc hải quan.

Nhà nhập khẩu tại Hoa Kỳ cũng chịu trách nhiệm về tính chính xác của tờ khai. Khi cơ quan chức năng mở điều tra, hồ sơ thiếu nhất quán giữa nhà cung cấp, vận tải và hải quan có thể khiến hàng bị giữ, bị áp thuế bổ sung hoặc phát sinh chi phí pháp lý.

Đối với Việt Nam, thách thức là chứng minh sự khác biệt giữa hoạt động sản xuất thực chất — vốn là một phần quan trọng của nền kinh tế xuất khẩu — và những tuyến hàng được dựng lên chỉ để né thuế. Kết quả đối thoại với Washington có thể tác động đến kiểm tra hải quan, yêu cầu chứng nhận xuất xứ và quyết định đầu tư trong các ngành có chuỗi cung ứng gắn chặt với Trung Quốc.

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.