Viện Kavli về Vật lý thiên văn và Nghiên cứu không gian của MIT vừa mở một chương trình nghệ sĩ lưu trú thí điểm, đưa nghệ sĩ vào làm việc trực tiếp cùng các nhà vật lý thiên văn, kỹ sư và nhóm chế tạo thiết bị khoa học.

Amy Karle, nghệ sĩ Mỹ làm việc ở giao điểm của nghệ thuật, sinh học và công nghệ, được chọn cho khóa đầu tiên trong năm học 2026–27. Theo MIT, mục tiêu không phải chỉ dùng hình ảnh không gian làm chất liệu trang trí, mà tạo một cuộc trao đổi hai chiều: nghệ sĩ tiếp cận cách giới khoa học biến tín hiệu rất yếu thành hiểu biết, còn nhà nghiên cứu nhìn lại cách công chúng cảm nhận những khái niệm khó hình dung.

Từ dữ liệu thiên văn đến trải nghiệm đa phương tiện

Đề án của Karle tập trung vào quan sát khoa học, tín hiệu và suy luận — ba bước cốt lõi trong nhiều khám phá thiên văn. Cô dự kiến phát triển một sắp đặt đa phương tiện có tính nhập vai, đưa dữ liệu và quy trình nghiên cứu vào trải nghiệm của người xem.

MIT cho biết tác phẩm có thể bắt đầu được trưng bày công khai từ đầu năm 2028. Tuy nhiên, nơi trưng bày và lịch mở cửa cụ thể chưa được công bố; viện vẫn tìm đối tác bảo tàng và lễ hội cho giai đoạn sau khi tác phẩm hoàn thành.

Chương trình bắt đầu bằng một tháng thăm dò trong học kỳ mùa thu. Karle sẽ gặp các nhóm nghiên cứu của MIT Kavli Institute, dự hội thảo và lớp học, sau đó trình bày ý tưởng ban đầu với cộng đồng của viện.

Tháng 3, Karle và một số cộng tác viên khoa học được chọn sẽ làm việc tại khu lưu trú nghệ sĩ của MASS MoCA, Massachusetts Museum of Contemporary Art. Quá trình phát triển tiếp tục trong năm 2027 qua trao đổi với MIT và công việc tại xưởng của Karle ở California.

Vì sao chọn một nghệ sĩ sinh học?

Karle không xuất phát từ minh họa thiên văn. Các dự án trước đây của cô thường khảo sát mối quan hệ giữa cơ thể, công nghệ và tương lai — từ tác phẩm dùng giàn giáo in 3D và tế bào sống cho đến nghệ thuật phản hồi sinh học, trang phục lấy cấu trúc giải phẫu làm ý tưởng và các sắp đặt kết hợp dữ liệu số.

Trên trang chính thức, Karle mô tả thực hành của mình là dùng công nghệ mới để đặt câu hỏi về sự sống và tác động của kỹ thuật đối với trải nghiệm con người. Nền tảng đó phù hợp với mục tiêu của chương trình: không đơn giản “minh họa” kết quả nghiên cứu, mà chuyển cách khoa học quan sát những thứ không thể thấy trực tiếp thành một trải nghiệm cảm nhận được.

Robert Simcoe, giám đốc MIT Kavli Institute, cho rằng cách tiếp cận của Karle có thể buộc các nhà khoa học và kỹ sư xem lại cách họ nghĩ về công việc nghiên cứu. Ở chiều ngược lại, hình thức và nội dung tác phẩm sẽ chịu ảnh hưởng từ dữ liệu, dụng cụ và quan điểm kỹ thuật của cộng đồng MIT.

Một thử nghiệm về truyền thông khoa học

Nghệ thuật–khoa học đôi khi bị rút gọn thành những hình ảnh đẹp của dữ liệu. Chương trình mới của MIT đi xa hơn bằng cách dành thời gian cho nghệ sĩ theo sát quá trình nghiên cứu: câu hỏi được hình thành ra sao, tín hiệu được đo bằng dụng cụ nào và nhà khoa học dựa vào bằng chứng nào để suy luận.

Ủy ban chọn Karle gồm nhà thiên văn, giám tuyển bảo tàng và người làm nghệ thuật–khoa học. MIT nói đề án được đánh giá cao ở khả năng thu hút công chúng, sự chú ý đến trải nghiệm của người xem và tiềm năng cộng tác thực chất với giới nghiên cứu.

Chương trình được Quỹ Kavli hỗ trợ qua Kavli Innovation Fund. Đây mới là đợt thí điểm, vì vậy MIT chưa cho biết liệu chương trình sẽ trở thành hoạt động thường niên hay được mở rộng sau khóa đầu.

Nếu thành công, giá trị của dự án không nằm ở việc biến một phương trình thành hình ảnh bắt mắt. Nó nằm ở khả năng giúp người xem hiểu rằng kiến thức về vũ trụ thường bắt đầu từ những tín hiệu mong manh — rồi được kiểm tra, diễn giải và kết nối bằng dụng cụ, tính toán và phán đoán của con người.

Tác giả

Về người viết

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.