Một nghiên cứu toàn Ontario trên hơn 2,29 triệu người từ 66 tuổi trở lên đã nhận diện 24 “chuỗi kê đơn” cần được ưu tiên xem xét vì có khả năng gây hại hoặc làm tăng việc dùng thuốc không cần thiết.

“Chuỗi kê đơn” xảy ra khi tác dụng phụ của một loại thuốc bị hiểu thành một vấn đề sức khỏe mới, rồi người bệnh được kê thêm thuốc để xử lý triệu chứng đó. Kết quả được đăng trên BMJ và được Khoa Y Temerty, University of Toronto công bố ngày 10/9.

24 trình tự cần chú ý trong 65 khả năng

Nhóm nghiên cứu bắt đầu từ danh sách 65 chuỗi kê đơn do 12 chuyên gia quốc tế xây dựng. Họ dùng dữ liệu thuốc của 2.297.942 người sống trong cộng đồng tại Ontario, tất cả từ 66 tuổi trở lên vào đầu năm 2022.

Một chuỗi chỉ được đưa vào nhóm ưu tiên khi đồng thời đáp ứng ba tiêu chí về mức phổ biến của thuốc ban đầu, tần suất thuốc thứ hai xuất hiện sau đó và sức mạnh của mối liên hệ theo trình tự thời gian. Có 24 chuỗi, tương đương 37% danh sách ban đầu, vượt cả ba ngưỡng.

Ba chuỗi có tỷ lệ xuất hiện cao nhất trong dữ liệu là:

thuốc bổ sung sắt, sau đó là thuốc nhuận tràng: 11,9%;thuốc nhóm statin, sau đó là thuốc giảm đau: 10,9%;thuốc ức chế cholinesterase, sau đó là thuốc hỗ trợ ngủ: 10,3%.

Một ví dụ khác được University of Toronto nêu là thuốc kháng viêm không steroid có thể làm tăng huyết áp. Nếu triệu chứng được xem như bệnh mới thay vì phản ứng với thuốc đang dùng, bệnh nhân có thể được kê thêm thuốc hạ huyết áp.

Không phải cứ dùng hai thuốc là có sai sót

Nghiên cứu dựa trên dữ liệu quan sát. Trình tự thuốc A rồi thuốc B không tự chứng minh rằng thuốc A gây tác dụng phụ hoặc thuốc B được kê không đúng. Mỗi trường hợp vẫn cần xem chẩn đoán, liều dùng, thời điểm, bệnh nền và lý do kê đơn.

Các tỷ lệ trong nghiên cứu cũng không phải xác suất một cá nhân chắc chắn gặp hại. Chúng được dùng để ưu tiên những trình tự mà bác sĩ, dược sĩ và hệ thống cảnh báo điện tử nên xem kỹ hơn.

Người cao niên dễ bị ảnh hưởng hơn vì thường điều trị nhiều bệnh cùng lúc và dùng nhiều thuốc. Phụ nữ lớn tuổi cũng có thể đặc biệt đáng lưu ý do sống lâu hơn với bệnh mạn tính, dùng nhiều liệu pháp hơn và ghi nhận nhiều biến cố bất lợi do thuốc hơn, theo nhóm nghiên cứu.

Ba việc nên làm trước lần khám kế tiếp

Người dùng thuốc không nên tự ngưng hoặc đổi liều chỉ vì thấy một cặp thuốc trong danh sách nghiên cứu. Thay vào đó, có thể chuẩn bị một bản ghi gồm tên thuốc, liều, ngày bắt đầu và lý do dùng; ghi lại triệu chứng mới xuất hiện sau khi bắt đầu hoặc tăng liều; và mang toàn bộ danh sách đến gặp bác sĩ hoặc dược sĩ để rà soát.

Câu hỏi hữu ích là: triệu chứng này có thể là tác dụng phụ của thuốc đang dùng hay không, và có lựa chọn điều chỉnh thuốc ban đầu trước khi thêm một thuốc mới hay không.

Mục tiêu của nghiên cứu không phải giảm thuốc bằng mọi giá, mà là giúp nhận ra những trường hợp thuốc thứ hai đang che lấp phản ứng với thuốc thứ nhất. Việc tích hợp cảnh báo vào hồ sơ điện tử và đưa dược sĩ vào nhóm chăm sóc có thể giúp phát hiện sớm hơn.

Tác giả

Về người viết

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.