Một thẩm phán liên bang đã chặn Idaho thi hành một phần hai luật hạn chế phá thai, mở đường để bác sĩ cung cấp thủ thuật khi thai kỳ gây nguy cơ tổn hại sức khỏe nghiêm trọng, ngay cả trong những trường hợp chưa đến mức đe dọa trực tiếp tính mạng.

Phán quyết do Thẩm phán B. Lynn Winmill của Tòa Địa hạt Hoa Kỳ tại Boise ban hành cuối ngày 13/8. Reuters cho biết quyết định dài 81 trang kết luận các ngoại lệ hiện có của Idaho quá hẹp trong phạm vi chỉ bảo vệ những ca cần thiết để ngăn người mang thai tử vong.

Tổng chưởng lý Idaho Raúl Labrador nói văn phòng của ông sẽ kháng cáo. Vì vậy, phạm vi áp dụng của phán quyết có thể tiếp tục thay đổi khi vụ án được đưa lên tòa cấp trên.

Tòa cho phép điều gì

Vụ kiện do bác sĩ Stacy Seyb, chuyên gia y khoa bà mẹ và thai nhi, khởi xướng. Ông cho rằng các luật của Idaho khiến bác sĩ có nguy cơ bị truy tố hoặc kỷ luật nghề nghiệp nếu thực hiện phá thai để ngăn tổn thương nghiêm trọng nhưng chưa chắc dẫn đến tử vong.

Thẩm phán Winmill chặn việc thi hành Đạo luật Bảo vệ Sự sống và luật cấm phá thai sau khi phát hiện tim thai trong phạm vi hai luật này ngăn bác sĩ điều trị cho bệnh nhân có tình trạng y khoa nghiêm trọng. Theo Reuters và Associated Press, phạm vi đó gồm cả một số tình trạng sức khỏe tâm thần làm tăng nguy cơ tự hại, tự sát hoặc dùng thuốc quá liều.

Phán quyết dựa trên lập luận rằng Tu chính án thứ 14 bảo vệ quyền tự bảo toàn thân thể trước nguy cơ tổn hại nghiêm trọng. Đây là một lập luận pháp lý hẹp hơn quyền phá thai nói chung từng được công nhận theo án lệ Roe v. Wade trước khi Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đảo ngược án lệ đó năm 2022.

Những phần nào của luật vẫn còn hiệu lực

Quyết định không xóa bỏ toàn bộ lệnh cấm phá thai của Idaho. Các hạn chế rộng hơn vẫn được giữ lại trong khi vụ kiện và kháng cáo tiếp diễn.

Thẩm phán cũng không chặn quy định cấm phá thai chỉ vì thai nhi được chẩn đoán có tình trạng giới hạn khả năng sống. Ngoại lệ chỉ có thể áp dụng khi tình trạng đó đồng thời tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe của người mang thai.

Các chế tài khác trong luật Idaho, gồm nguy cơ trách nhiệm hình sự, kỷ luật giấy phép và một số quyền kiện dân sự đối với người thực hiện thủ thuật ngoài phạm vi được phép, cũng chưa bị loại bỏ toàn bộ.

Điều này có nghĩa bác sĩ và bệnh viện vẫn phải đánh giá từng trường hợp theo các tiêu chuẩn pháp lý cụ thể. Phán quyết không phải là sự cho phép chung đối với mọi ca phá thai tại Idaho.

Hai phía nói gì

Văn phòng Tổng chưởng lý Labrador lập luận rằng luật tiểu bang đã cho phép bác sĩ dùng nhận định y khoa thiện chí khi thủ thuật là cần thiết để cứu mạng người mẹ, và không buộc họ chờ đến khi cái chết trở nên chắc chắn hoặc cận kề. Trong hồ sơ kết thúc phiên tòa hồi tháng 7, văn phòng này cho rằng chính sách phá thai thuộc thẩm quyền của tiểu bang sau phán quyết Dobbs của Tối cao Pháp viện.

Phía nguyên đơn cho rằng ngoại lệ chỉ nhằm ngăn tử vong vẫn để lại một khoảng trống nguy hiểm: bệnh nhân có thể đối mặt với mất khả năng sinh sản, suy cơ quan, tổn thương vĩnh viễn hoặc khủng hoảng tâm thần nghiêm trọng nhưng bác sĩ vẫn không chắc mình có được phép can thiệp hay không.

Các tổ chức đại diện cho bác sĩ Seyb hoan nghênh quyết định, cho rằng nó giảm nguy cơ bệnh nhân bị buộc phải rời Idaho hoặc chờ tình trạng xấu đi trước khi được điều trị. Những tổ chức phản đối phá thai nhấn mạnh rằng phần lớn luật của tiểu bang vẫn còn hiệu lực và cảnh báo bác sĩ vẫn có thể chịu trách nhiệm nếu vượt quá phạm vi phán quyết.

Ý nghĩa thực tế trong lúc chờ kháng cáo

Đối với bệnh nhân, quyết định có thể mở rộng khả năng được điều trị tại Idaho khi thai kỳ gây nguy cơ tổn hại nghiêm trọng mà không nhất thiết phải chứng minh cái chết sắp xảy ra. Tuy nhiên, việc bệnh viện áp dụng phán quyết ra sao còn phụ thuộc vào hướng dẫn pháp lý, chính sách nội bộ và diễn biến kháng cáo.

Người đang gặp biến chứng thai kỳ cần tìm chăm sóc y tế khẩn cấp và hỏi trực tiếp cơ sở điều trị về các lựa chọn hiện hành. Bài viết này chỉ tóm lược diễn biến pháp lý, không thay thế tư vấn y khoa hoặc pháp lý.

Vì tổng chưởng lý đã tuyên bố sẽ kháng cáo, một tòa cấp trên có thể giữ nguyên, thu hẹp hoặc tạm đình chỉ quyết định. Các bệnh viện, bác sĩ và bệnh nhân nên theo dõi những lệnh mới của tòa thay vì giả định rằng quy tắc hiện tại sẽ không thay đổi.

Cộng đồng

Bình luận

Người dùngĐang kiểm tra phiên đăng nhập…

Cuộn đến đây để tải thảo luận.