Tòa Tối cao Mỹ tạm cho phép tiếp tục xây ballroom tại Tòa Bạch Ốc

Chánh án Tòa Tối cao Hoa Kỳ John Roberts ngày 21/8 ban hành một lệnh hành chính tạm thời, cho phép công việc xây dựng khu ballroom mới tại Tòa Bạch Ốc tiếp tục trong lúc tòa xem xét yêu cầu khẩn cấp của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Lệnh này tạm hoãn hiệu lực của phán quyết cấp dưới vốn sẽ buộc dừng phần xây dựng trên mặt đất. Đây không phải phán quyết cuối cùng về tính hợp pháp của dự án, cũng không cho biết đa số thẩm phán Tòa Tối cao sẽ quyết định ra sao. Lệnh hành chính thường được dùng để duy trì hiện trạng trong thời gian tòa nhận hồ sơ và cân nhắc bước tiếp theo.

Dự án được mô tả là một khu phức hợp khoảng 90.000 feet vuông, thay thế East Wing đã bị tháo dỡ và bao gồm ballroom cùng các hạng mục ngầm. Associated Press và Reuters dẫn con số chi phí ước tính khoảng 400 triệu USD. Một số nguồn khác đưa ước tính cao hơn, vì vậy Rạng Đông News sử dụng con số có trong hồ sơ tin hiện tại và lưu ý tổng chi phí có thể tiếp tục thay đổi.

National Trust for Historic Preservation khởi kiện, cho rằng việc thay đổi quy mô lớn đối với khuôn viên Tòa Bạch Ốc cần sự chấp thuận của Quốc hội và phải tuân thủ quy trình bảo tồn, xây dựng liên bang. Các tòa cấp dưới đã nghiêng về lập luận rằng tổng thống không thể đơn phương thực hiện một thay đổi mang tính nền tảng như vậy mà không có thẩm quyền rõ ràng từ Quốc hội.

Phía chính quyền lập luận tổng thống có quyền quản lý và cải tạo tài sản thuộc nhánh hành pháp. Hồ sơ khẩn cấp cũng nhấn mạnh yếu tố an ninh và cho biết dự án đã tiến triển đáng kể, nên việc dừng đột ngột sẽ gây hậu quả lớn về kỹ thuật và chi phí.

Tranh chấp không chỉ liên quan đến kiến trúc. Kết quả cuối cùng có thể định hình giới hạn quyền tổng thống đối với tài sản liên bang, vai trò của Quốc hội trong các dự án tại Tòa Bạch Ốc và khả năng các tổ chức bảo tồn dùng tòa án để ngăn công trình bị cho là gây tổn hại lịch sử.

Trong ngắn hạn, công trường có thể tiếp tục. Tuy nhiên, quyết định ngày 21/8 không bảo đảm dự án sẽ được hoàn tất và cũng không xóa các yêu cầu pháp lý ở cấp dưới. Tòa Tối cao có thể gia hạn, sửa đổi hoặc hủy lệnh tạm thời sau khi nhận thêm ý kiến của các bên.